5-fasen-groeimodel

Het 5-fasen-groeimodel – de weg naar gepersonaliseerd leren

In de afgelopen 5 jaar heeft EXOVA op zo’n kleine 200 scholen uitgebreid ervaring opgedaan met de invoering van gepersonaliseerd leren.Gepersonaliseerd leren betekent dat onderwijs meer aansluit bij de capaciteiten en interesses van elk kind afzonderlijk. Het is belangrijk dat de leerling zich op eigen tempo en op eigen niveau mag ontwikkelen en eigenaar wordt van zijn of haar leren. De ontwikkeling van elk kind goed te kunnen begeleiden en volgen, vergt ook voor de leerkracht een andere rol. Een omslag die niet altijd even gemakkelijk is. Durf je een ‘standaardaanpak’ los te laten?
Van groot belang voor het slagen van de implementatie van gepersonaliseerd leren is dat dit een gezamenlijke visie is van het team en met het hele team wordt uitgevoerd.
Onze ervaringen hebben geleid tot onderstaand invoeringsmodel waarbij scholen geleidelijk aan overstappen van leraar gestuurd onderwijs naar leerling gestuurd leren. De school/het team bepaalt zelf tot welke fase zij wil gaan. Fase 2 is voor nagenoeg iedere school snel te realiseren en hiermee zijn veel problemen van het ‘passend onderwijs’ opgelost.

Fase 1: Gedifferentieerd groepsonderwijs

Deze fase geeft het meest gebruikte onderwijsmodel weer: groepsgewijze aanpak en incidentele, kortdurende aanpassingen van het programma voor de zwakkere leerlingen dan wel de betere leerlingen. Met de digitale leerlijnen wordt het een stuk makkelijker om kortdurend van het programma af te wijken omdat alles direct in één omgeving beschikbaar is en de resultaten hiervan ook direct zichtbaar zijn. Invoering is binnen één jaar haalbaar.

 



Fase 2: Passend groepsonderwijs

In deze fase worden leerlingen die structureel niet met de groep meekunnen op een eigen leerlijn gezet. Hetzelfde geldt voor leerlingen die veel meer aankunnen. Als dit is ingevoerd, zijn veel problemen van het “passend onderwijs” opgelost. Dit niveau is in principe voor nagenoeg alle scholen binnen 2 tot 4 jaar haalbaar.
De invoering van fase 2 leidt tot een structurele oplossing voor de zogenaamde “probleemleerlingen”: ze hoeven zich niet meer met allerlei kunst- en vliegwerk aan te passen aan het werktempo van de groep. De ervaring heeft geleerd, dat dit in de meeste gevallen tot een flinke toename van de motivatie bij de leerlingen leidt en tot meer werkplezier en minder werkdruk bij de leerkrachten. EXOVA beschikt over de geschikte middelen (digitale leerlijnen) en de gewenste ondersteuning (ervaren trainers en begeleiders) om passend groepsonderwijs mogelijk te maken.

 

Van passend groepsonderwijs naar gepersonaliseerd leren

Wilt u zich als school verder ontwikkelen richting gepersonaliseerd leren, dan kunnen wij u trainen en begeleiden in de fasen 3 tot en met 5. In deze fasen verschuift het eigenaarschap over het leren in toenemende mate van de leerkracht naar de leerling.

Fase 3: Gepersonaliseerd leren binnen de leerlijnen

In deze fase verplaatst het kiezen van de leerdoelen zich geleidelijk van leerkracht naar leerling. Aan het begin van fase 3 zullen de leerdoelen nog door de leerkracht centraal gesteld worden, waarbij steeds meer keuzeruimte voor de leerlingen gaat komen, zodat aan het eind van fase 3 de leerdoelen door de leerlingen zelf gekozen worden. In deze fase ontwikkelt de leerkracht de vaardigheden die horen bij het leerkracht DNA ‘gepersonaliseerd leren’ voor wat betreft de didactiek, de pedagogiek, het onderwijs ontwerpen en de juiste leeromgevingen in te richten voor het werken op basis van leerlijnen MATH (rekenen), CODE26 (taal) en T-WORLD (wereldoriëntatie en taal).

 

Fase 4: Gepersonaliseerd leren vanuit thema’s

De leerlijnen taal en rekenen zijn geïntegreerd binnen WO-thema’s.

 

Fase 5: Gepersonaliseerd leren vanuit leeractiviteiten

Vanuit een rijke leeromgeving gaan leerlingen onderzoekend en ontdekkend aan de slag, geen “aanbodgestuurd” onderwijs meer.